Serokwezîrê Komara Tirkiyê Birêz Recep Tayyip Erdogan

Ankara

Serokwezîrê hêja,

Wek Yekîtiya Komelên Kurdistan-KOMKAR, em dixwazin bi vê nameyê bîr û bawariyên xwe yên li ser pirsa Kurd û çareseriya wê peşkeşî we bikin.

Birêz Erdogan,

Pirsgirêka Kurd, problemeke “asayîş” û “terorê” nîne. Herwekî te jî di axaftineke xwe ya Amedê da gotibû, “pirseke siyasî, çandî û aborî” ye û herwekî pirsgirêkên dinê yên siyasî û civakî ne bi rêka zext, zilm, girtin û kuştinê, lê bi rê û olaxên siyasî tê çareserkirinê.

Cenabê te li Diyarbekirê gotibû, ev pirs di çarçuveya “prensîba yek dewlet, yek al, yek netew” dê çareser bibe. Em ne ligel vê baweriyê ne. Ji ber ku “prensîba yek dewlet, yek al, yek netew” prensîbeke Kemalîzmê ye. Bûyerên dîrokî jî nişan didin ku, prensîbên Kemalîzme ne tene pirsgirêkan çareser nakin, her usa aloztir û tevlihevtir dikin. “Prensiba yek dewlet, yek al, yek netew” bi zirufên Tirkiyê li hev nayê. Ji ber ku li Tirkiyê gelek grubên olî û netewî yên cuda hene û prensîba hanê jî dixwaze wan hemû bixe nav kirasekê. Daxwaza çareserkirina pirsa Kurd bi “prensîba yek dewlet, yek al, yek netew”, mixabin ligel axaftina te lihev naye, ku cenabê te kêşeya Kurd wekî “Pirsa Kurdî” destnîşan kiribû.

Birêz Erdogan,

Li Elmanyayê nêzikî mîlyonekê Kurd dijîn. Siyaseta tund û tîjî û ne çareserkirina pirsa Kurd, her weha bandora xwe li seranserê Ewrupayê, bi taybetî jî li Elmanyayê dihêle. Hin dezgehên regezperest ên Tirk, ku li Elmanyayê kar û xebatên xwe dimeşînin, ji bûyerên ku li Tirkiyê qewimîn cesaret girtin û êrîşî hin kes û dezgehên demokratîk yên Kurd kirin. Ev êrîşana her weha dibin sedem, ku di navbera Kurd û Tirkên Ewrupayê da nakokî rû bidin û ev jî dê bibe talûkeyek ji bo aşitî û istiqrara welatên Ewrupî.

Serokwezîrê hêja,

Bûyerên Rojhilata Navîn careke dinê nişan dan ku, pirsa Kurdî pirsgirêka çar welatên heremî ye. Kurdên her parçeyî, derbareyê siyasetên ku di parçeyên dinê da, derheqa birayên xwe têne bikaranîn, hestyar in. Eger dixwazi li Tirkiyê pirsa Kurd çareser biki, divê diji xebata netewî û demokratîk yên beşên dinê yên Kurdistanê dernekevî. Bo nimûne tu him behsa çareserkirina pirsa Kurdî bi rêka demokrasiyê dikî, him jî balafirên Tirk axa Kurdistana Başûr dide ber bomban, gund û waran kawil dikin, mirovên sîvîl tên kuştin û ji cihê bav û kalên xwe koç dikin û dewleta Tirk hewl dide ku, daxwaza Kurdên Iraqê di qanûna esasiya nû ya Iraqê da cî negrin. Ev herdu bi hevra nabe, li huvûdu nayên.

Eger dixwazi di vî warî da pêgir û dilsoz bî, pêwîst e, ku gefan li Federasyona Kurdistanê nexwî, dest dirêjiya kar û barên hundirî ya Kurdistana Başûr nekî, bi Hikumeta Herêma Kurdistanê pêywendiyên siyasî, çandî û aborî daynî. Cenabê te gelek caran gotiye ku “berjewendiya Tirkiyê di aramî û istîqrara heremê da ye”.

Dijmintî nekirin ji bona xebata netewî û demokratîk yên beşên dinê yên Kurdistanê û alîkarîkirin ji bona çareserkirina pirsa Kurdî bi rêka demokratîk û bi şîweya aşitî, pişgiriyeke gelek xurt e ji bona aramî û îstîqrara navçeyê.

Pirsa Kurd, pirseke netewî ye. Li seranserê dinyayê pirsên netewî bi nasandina mafên netewî hatine çareserkirinê. Pirsa Kurd jî wekî wan dikare çareser bibe. Ango bi nasandina mafên netewî ku di gelek peymanên navnetewî da ci girtine.

Birêz Erdogan,

Bi baweriya me pirsa Kurd bi nasandina mafê çarenusî ji bo gelê me tê çareserkirinê, ku mafê hanê di peymanên navnetewî da jî cî digrin. Li Tirkiyê hin partiyên legal hene, ku ji bo çareseriya pirsa Kurd federasyonê destnîşan kirine û di nav bernamên xwe da cîh dane vê yekê. Partiya Maf û Azadiyan-HAK-PAR yek ji wan e, ku demek berê Dadgeha Bilind ya Tirkiyê daxwaza qedexekirina wê red kir. Bi baweriya me sazûmaneke federatîf, ku li ser wekheviyê were damezrandin, him dikare pirsa Kurd çareser bike him jî dikare bibe bingeha pêşveçûn û guhartinê.

Lê belê ev yeka hanê bi carek va pêk nayê. Ji bona vê yekê divê guhartineke fikrî di hizir û bîra gelê Tirk da çêbe û şert û zirûf jê ra amade bin. Berî her tişti divê gavên jêrîn werin avêtin:

- Qanûna Esasî ya sala 1982’an, ku berhema rejîma 12 İlonê ya faşî ye û sazî û dezgeyên dij-demokratiyê werin rakirin û li şuna wê qanûna esasî ya nû were danîn û tê da mafê Kurd û grubên din yên olî û netewî jî hebin û werin parastinê.

- Ji bona ku nermî û aramî di nava civatê da pêk bê, divê lêborîneke giştî ya bê qeyd û şert were îlan kirinê.

- Zextên, ku li ser ziman û çanda Kurd hene, divê werin hildanê. Zagonên pêwîst bêne derxistin, daku ji dibistana ewil heya zaningehê, perwerdekirin bi zimanê Kurdî be. Di radyo û televîzyonên fermî da bê qeyd û şert divê bernamayên Kurdî bêne weşandinê; divê weşana taybet jî azad be.

- Qanûnên ku li pêşiya xebata serbest a rêstinên Kurdan asteng in, divê bêne rakirin. Rijêya (bend) hilbijartinê, ku bona pêşî lêgirtina temsîlkariya Kurd û sosyalîst li meclîsê hatiye danîn, divê were hildanê.

- Kurdên ku ji aliyê hêzên asayişa Tirk ji warê bav û kalan hatine derxistin û hatine nefîkirinê, divê vegerine şûn û warên xwe yên berê û divê zirarê wan bê tazmîn kirinê.

Serokwezîrê hêja,

Herwekî cenabê te dizane, avêtina gavên han û yên wekî wan, tenê riya çareserkirina pirsa Kurd xweş nake, her usa jî di pêvajoya endemetiya Yekîtiya Ewrupa da alîkariya hikumetê dike, ku him cenabê te û him jî hikumeta we bona endametiya YE cehd û xebat kirine. Ev yeka her wusa xizmeta pêwendiyên aşîtiyane di navbera Kurd û Tirkên Ewrupê jî dike.

Birêz Erdogan,

Eger pirsgirêk hebe, siruştî ye ku alî û hêlên vê pirsê jî hebin û bona çareseriyê divê di mabeyna alî û hêlan da pêywendî û diyalog hebe.

Li Tirkiyê heya îro, yên ku nedixwestin pirsa Kurd bê çareserkirinê, hertim digotin “em ligel çekdaran pêywendî danaynin, bi wan ra rûnanin.” Lê belê yên ku wan gotinan dikin û naxwazin pirsgirêka Kurd bê çareserkirinê, li nezanînê tên ku, ew bi xwe û siyaseta wan bû ku bû sebeba çekhilgirtinê.

Lê, hemû rêxistinên Kurd çek hilnegirtine û bi gotina cenabê te “terorîst” nînin. Partiya Sosyalîst a Kurdistan-PSK yek ji wan e. Îro jî bona pêywendî girtinê muhatab, alî hene: Partiyên ku rê û olaxên aşitîxwaz hilbijartine, partiyên legal, parlamenterên Kurd, serokên şaredariyan, sazî û dezgeyên çandî û hwd...

Her weha hikumet bi tenê jî dikare daxwazên jorê, ku daxwaza piraniya Kurdan e, bi cî bîne.

Serokwezîrê hêja,

Wek yek ji dezgehên temsîlkar yên Kurdên Ewrupayê, me hewl da, ku bi kurtî bîr û baweriyên rêxistinên xwe li ser çareserkirina pirsa Kurd bînin zman. Em dixwazin dubare bikin, berjewendiya herdu gelan jî di çareserkirina pirsa Kurdî bi riya demokrasî û aşîtiyê da ye. Rêxistina me amade ye, ku alîkarî bike, eger di vî warî da gavên baş û maqûl bên avêtin.

Ligel silav û rêzan...

07.02. 2008

Birêvebiriya Navendî ya

Yekîtiya Komelên Kurdistan-KOMKAR